خدا به هركس بخواهد بی حساب روزی می دهد
خدا به هركس بخواهد بی حساب روزی می دهد
الف ـ این آیه: "خدا به هر كه بخواهد بدون حساب روزی میدهد." مانند آیات پیش از خود، به این نكته اساسی اشاره دارد كه در آفرینش عالم و تدبیر آن به خداوند متعال قائم است و چون مالك ملك او است، به هر كه بخواهد عطا میكند، عزت میبخشد و روزی میدهد; و از هر كس كه بخواهد آن چه عطا كرده میگیرد.
ب ـ از آیات پیش میفهمیم، منظور از روزی، فقط روزیهای مادی نیست، بلكه هرگونه موهبتی (عزت، حكومت، حیات، مرگ، مقام، ملكیت و...) را شامل میشود.
ج ـ عبارت "بدون حساب"، اشاره به این است كه دریای مواهب الهی، آن قدر وسیع و پهناور است كه هر قدر به هر كس ببخشد، كمترین تأثیری برای او نداشته، نیاز به "نگاه داشتن حساب" ندارد، زیرا كسانی حساب نگه میدارند كه سرمایة محدودی دارند، و از تمام شدن یا كمبود سرمایه، میهراسند; اما خداوندی كه دریای بیپایان هستی و كمالات است، نه بیم كمبود دارد، و نه كسی از او حساب میگیرد، و نه نیاز به حساب دارد; از این رو، نمیتوان روزی خورهای (مادی و معنوی) خداوند را به مصادیق خاصی محدود كرد، بلكه تمام ذرات عالم هستی ـ به ویژه حیوانات و انسان ها ـ از مصادیق آنند، هر چند شأن نزول این آیات، دربارة مشركان و اهل كتاب است كه مُلك، عزت، روزی و... را ویژة خود میدانستند، و آیات شریفه، چنین نظری را به شدت نفی میكند.
روزی دادن بدون حساب، به این معناست كه "رزق"، بخشش بدون عوض است كه از خداوند صادر شده است، و كسی حقّی بر خداوند ندارد; این رزق، تنها بخشش الهی است، نه این كه این روزی دادن، در مقابل حقّی است كه "مرزوقین" بر خداوند داشته و دارند.
اما با این حساب، اصل روزی دادن، مقدّر، محدود و از روی حساب و كتاب، تدبیر، حكمت و عدالت است: "اِنّا كُلَّ شَیءٍ خَلَقنـَهُ بِقَدَر;(قمر،49) ما هر چیزی را به اندازه معین آفریدیم."; "ومَن یَتَّقِ اللّهَ یَجعَل لَهُ مَخرَجـا # ویَرزُقهُ مِن حَیثُ لا یَحتَسِبُ ومَن یَتَوَكَّل عَلَی اللّهِ فَهُوَ حَسبُهُ اِنَّ اللّهَ بـَـلِغُ اَمرِهِ قَد جَعَلَ اللّهُ لِكُلِّ شَیءٍ قَدرا;(طلاق،2 ـ 3) كسی كه تقوای الهی پیشه كند، خدا راه بیرون شدن از مكاره را بر او میگشاید # و از جایی كه گمان ندارد، به او روزی كرامت میكند، و كسی كه بر خدا توكل نماید، خدا هم او را كافی است، به درستی كه خدا، امرش نافذ و برای هر چیز، اندازة معین قرار داده است!".
پس، اصل مسلم آن است كه خداوند، عادل است، و هر چیز به هر كس میدهد، ]چه كم و چه زیاد[ براساس استعداد و ظرفیت طرف مقابل است كه این عین حكمت و عدالت میباشد.( ر.ك: تفسیر المیزان، علامه طباطبایی;، ترجمة آقای موسوی همدانی، ج 3، ص 256 ـ 264، بنیاد علمی و فكری علامه; / تفسیر نمونه، آیت اللّه مكارم شیرازی و دیگران، ج 2، ص 370 ـ 371، دارالكتب الاسلامیة. )
الف ـ این آیه: "خدا به هر كه بخواهد بدون حساب روزی میدهد." مانند آیات پیش از خود، به این نكته اساسی اشاره دارد كه در آفرینش عالم و تدبیر آن به خداوند متعال قائم است و چون مالك ملك او است، به هر كه بخواهد عطا میكند، عزت میبخشد و روزی میدهد; و از هر كس كه بخواهد آن چه عطا كرده میگیرد.
ب ـ از آیات پیش میفهمیم، منظور از روزی، فقط روزیهای مادی نیست، بلكه هرگونه موهبتی (عزت، حكومت، حیات، مرگ، مقام، ملكیت و...) را شامل میشود.
ج ـ عبارت "بدون حساب"، اشاره به این است كه دریای مواهب الهی، آن قدر وسیع و پهناور است كه هر قدر به هر كس ببخشد، كمترین تأثیری برای او نداشته، نیاز به "نگاه داشتن حساب" ندارد، زیرا كسانی حساب نگه میدارند كه سرمایة محدودی دارند، و از تمام شدن یا كمبود سرمایه، میهراسند; اما خداوندی كه دریای بیپایان هستی و كمالات است، نه بیم كمبود دارد، و نه كسی از او حساب میگیرد، و نه نیاز به حساب دارد; از این رو، نمیتوان روزی خورهای (مادی و معنوی) خداوند را به مصادیق خاصی محدود كرد، بلكه تمام ذرات عالم هستی ـ به ویژه حیوانات و انسان ها ـ از مصادیق آنند، هر چند شأن نزول این آیات، دربارة مشركان و اهل كتاب است كه مُلك، عزت، روزی و... را ویژة خود میدانستند، و آیات شریفه، چنین نظری را به شدت نفی میكند.
روزی دادن بدون حساب، به این معناست كه "رزق"، بخشش بدون عوض است كه از خداوند صادر شده است، و كسی حقّی بر خداوند ندارد; این رزق، تنها بخشش الهی است، نه این كه این روزی دادن، در مقابل حقّی است كه "مرزوقین" بر خداوند داشته و دارند.
اما با این حساب، اصل روزی دادن، مقدّر، محدود و از روی حساب و كتاب، تدبیر، حكمت و عدالت است: "اِنّا كُلَّ شَیءٍ خَلَقنـَهُ بِقَدَر;(قمر،49) ما هر چیزی را به اندازه معین آفریدیم."; "ومَن یَتَّقِ اللّهَ یَجعَل لَهُ مَخرَجـا # ویَرزُقهُ مِن حَیثُ لا یَحتَسِبُ ومَن یَتَوَكَّل عَلَی اللّهِ فَهُوَ حَسبُهُ اِنَّ اللّهَ بـَـلِغُ اَمرِهِ قَد جَعَلَ اللّهُ لِكُلِّ شَیءٍ قَدرا;(طلاق،2 ـ 3) كسی كه تقوای الهی پیشه كند، خدا راه بیرون شدن از مكاره را بر او میگشاید # و از جایی كه گمان ندارد، به او روزی كرامت میكند، و كسی كه بر خدا توكل نماید، خدا هم او را كافی است، به درستی كه خدا، امرش نافذ و برای هر چیز، اندازة معین قرار داده است!".
پس، اصل مسلم آن است كه خداوند، عادل است، و هر چیز به هر كس میدهد، ]چه كم و چه زیاد[ براساس استعداد و ظرفیت طرف مقابل است كه این عین حكمت و عدالت میباشد.( ر.ك: تفسیر المیزان، علامه طباطبایی;، ترجمة آقای موسوی همدانی، ج 3، ص 256 ـ 264، بنیاد علمی و فكری علامه; / تفسیر نمونه، آیت اللّه مكارم شیرازی و دیگران، ج 2، ص 370 ـ 371، دارالكتب الاسلامیة. )
+ نوشته شده در دوشنبه پنجم مرداد ۱۳۹۴ ساعت 23:24 توسط مدیر وبلاگ
|